عبد الله الأنصاري الهروي ( مترجم وشارح : اسماعيل منصورى لاريجانى )
321
منازل السائرين ( فارسى )
باب قصد قال الله تعالى : وَ مَنْ يَخْرُجْ مِنْ بَيْتِهِ مُهاجِراً إِلَى اللَّهِ وَ رَسُولِهِ ثُمَّ يُدْرِكْهُ الْمَوْتُ فَقَدْ وَقَعَ أَجْرُهُ عَلَى اللَّهِ . « 1 » خداوند متعال مىفرمايد : و هركس از خانهء خود به نيّت مهاجرت به سوى خدا خارج شود و آنگاه مرگش فرا رسد مزد او به عهدهء خداست . « 2 » تعريف قصد : القصد الازماع على التّجريد للطّاعة ، و هو على ثلاث درجات : قصد عبارت است از تصميم جدى عبد به فراغت كامل جهت طاعت و بندگى پايدار است . يعنى بعد از آن به هيچچيز جز طاعت خداى متعال ميل و علاقه پيدا نكند . « ازماع » به معناى ثبوت عزم است كه نشانهء آن حركت يا شروع حرت به سوى خداست . در نتيجه قصدى كه با ثبوت عزم و اراده همراه است داراى سه درجه است : الدرجة الأولى : قصد يبعث على الارتياض ، و يخلص من التردّد و يدعو الى مجانبة الاغراض . درجهء اول قصد سه بخش دارد : الف ) عبد را به رياضت هميشگى وا مىدارد . ب ) قلب را از آثار دودلى و شك و ترديد پاك مىسازد . ج ) عبد را به دورى از اغيار فرا مىخواند . در اينجا « ارتياض » به معنى رياضت است و « تردد » به معنى آثار شك و دودلى است و
--> ( 1 ) . نساء / 100 . ( 2 ) . مراد از من بيته منزل نفس است و مراد از موت اختيارى كشتن هواى نفس است ، چنانكه شيخ محمود شبسترى گويد : سه نوع انسان را ممات است * يكى هرلحظه و آن بر حسب ذات است دوّم ز آنها ممات اختيارى است * سوم مردن مراد را اضطرارى است لذا در روايت است « موتوا قبل ان تموتوا » كه اين موت حيات جاويد است .